VELON studiedag 6 november 2009
06 november 2009
Meer dan 200 lerarenopleiders bezochten de VELON studiedag op 6 november 2009. De deelnemers verdeelden zich over activiteiten die georganiseerd werden door de werkgroepen BELERO, Onderzoek, Opleiden in de school en Passend Onderwijs.
Klaas van Veen van het Landelijk expertisecentrum Leren van Docenten verzorgde een prikkelende keynote over de kennisbasis van opleiders. Zijn input zal een belangrijke rol spelen bij de verdere ontwikkeling van de kennisbasis voor opleiders.
Deelnemers aan de studiedag kregen na afloop het boek ‘Perspectieven op samen leraren opleiden’ uitgereikt.
Foto's van de studiedag zijn te vinden in het fotoalbum.
De Kennisbasis van Leraren
Keynote:
De kennisbasis van lerarenopleiders: een verkenning van de aard, dilemma's en uitdagingen
Korte inhoudsbeschrijving: De VELON heeft de ambitie om de kennisbasis voor lerarenopleiders te expliciteren, vanuit de overtuiging dat dit behulpzaam kan zijn bij de professionele ontwikkeling van lerarenopleiders. Een eerste stap om een kennisbasis van lerarenopleiders te construeren, zou kunnen zijn het bijeenbrengen van alle huidige aanpakken en de achterliggende theorieën en onderzoek. Een tweede zou dan zijn het bepalen van de consensus daarin. Een probleem echter hierbij,waar recente rapporten zoals het AERA panel rapport Studying Teacher Education uit 2005 op wijzen, is dat de door lerarenopleiders gehanteerde kennis veelal gebaseerd is op eigen inzichten en niet op onderzoek over de effectiviteit van bepaalde aanpakken op het leren van docenten in opleiding, laat staan op de kwaliteit van hun lesgeven. Een solide kennisbasis zou toch gebaseerd moeten zijn op empirisch gevalideerde inzichten. Met andere woorden, het creeren van een kennisbasis bestaat dan niet alleen uit het bijeenbrengen van bestaande inzichten en aanpakken, maar ook uit het onderzoeken van die kennisbasis door lerarenopleiders zelf. In de lezing zal worden ingegaan op de aard en contouren van de kennisbasis. De toehoorders zullen worden uitgenodigd om mee te denken over de dilemma’s en mogelijke oplossingen.
1 Werkgroep onderzoek
De werkgroep Onderzoek wil zich buigen over de problematiek van het praktijkonderzoek in bachelor en masteropleidingen. Op welke wijze worden studenten ondersteund goede onderzoeksvragen te ontwikkelen? Hoe krijgen zij onderzoeksvaardigheden aangeleerd? Wat is het niveau van onderzoek dat in een bachelor en masteropleiding wordt gevraagd? Welke kennisbasis hebben lerarenopleiders daar voor nodig? Het is ook belangrijk te kijken naar de wijze van beoordeling van onderzoek en de middelen die hierbij worden ingezet. Tot slot kan de vraag worden gesteld of die studenten die hun werkplekleren doorbrengen in (academische) opleidingsscholen hiervan profijt ondervinden, als het gaat om onderzoek. Komen zij makkelijker tot ‘goede’ onderzoeksvragen? Zijn zij goed in staat hun eigen onderzoeksinteresse te verbinden met vragen vanuit de opleidingsschool? Vertoont hun onderzoek hogere kwaliteit? De werkgroep onderzoek organiseert drie workshops: een workshop Onderzoekslijn in de bachelor en de masters opleidingen. Inleider: dr. Jeroen Onstenk, lector Hogeschool Inholland; een workshop Beoordelen van onderzoek in bachelor en masteropleidingen. Inleider: dr. Sanneke Bolhuis, lector Fontys hogescholen; een workshop De academische opleidingsschool. Inleider: drs. Arjan Dieleman, lecot HAN. De opbrengst van de workshops zal door de werkgroep onderzoek worden gepubliceerd in het VELON tijdschrift.2 Werkgroep Belero
Voor wie? Met name de startende lerarenopleider op een instituut.Het is vaak niet eenvoudig om je draai te vinden op de opleiding; je komt in een complexe organisatie in een complex beroep. Hoe vind je je plek binnen de organisatie? Hoe geef je betekenisvol en boeiend onderwijs? Wat is competentiegericht opleiden? Wie is die leraar-in-opleiding waar je mee te maken krijgt? Wat doet dan een goede lerarenopleider? In de werkgroep willen we dit keer aan de slag met de vraag: vindt de leraar-in-opleiding hetzelfde ‘goed’ als jij als lerarenopleider? Door met elkaar het gesprek aan te gaan, werken we aan kennisdeling en kennis vermeerdering. Kortom: leren van elkaar. Daarnaast schakelen we deskundigen in om de besproken ervaringen te duiden, zij laten een theoretisch licht schijnen over de gedeelde verhalen. Ook van harte welkom zijn de begeleiders van startende lerarenopleiders!
3 Werkgroep Opleiden in de School
Langzaam maar zeker krijgt het Opleiden in de School vorm in Nederland. De taken van schoolopleiders, instituutsopleiders en vakdocenten kristalliseren zich uit. Leraren¬opleidingen, scholen en het ministerie van OCW kaderen de gebruikte begrippen steeds meer in. Langzamerhand raken we het stadium van pionieren voorbij. Interessant is nu de vraag: wat moeten alle actoren allemaal kennen en kunnen om binnen een opleidingsschool optimaal te kunnen functioneren? Welke kennis is daarvoor nodig? En waar vinden we die kennis? Wie helpt de opleider zich die kennis eigen te maken en verder uit te bouwen? Hoe pakken we dat aan met elkaar? Op zoek naar de kennisbasis van de opleider in de school. Zoekt u mee tijdens de workshop: De kennisbasis van de Lerarenopleider?4 Werkgroep Passend Opleiden
Hoe passend leiden wij op......? Steeds meer leerlingen met een beperking of met een (leer)probleem gaan niet meer naar speciale scholen maar naar de " gewone school om de hoek". Momenteel is het aantal "zorgleerlingen" in het reguliere onderwijs al groter dan het totaal aantal leerlingen dat naar een school voor speciaal onderwijs gaat (Smeets & Rispens, 2008). Als in 2012 de wet op passend onderwijs in gaat, moeten scholen en (aanstaande) leraren beter voorbereid zijn op deze toenemende complexiteit van het organiseren van een passend onderwijsaanbod voor alle leerlingen. Studenten ervaren vaak nog onvoldoende voorbereiding, ondanks dat op de meeste lerarenopleidingen uitgebreid ingegaan wordt op zorgverbreding en de weer samen naar school ontwikkelingen. Studenten willen meer kennis over de diverse problemen en beperkingen en het onderwijs vraagt om meer kennis over het integreren van individuele handelingsplannen in klassen- en schoolmanagement. Ook de rol van de ouders verandert, waardoor leraren samen met ouders partners in het onderwijsproces worden. Tijdens de workshops komen bovengenoemde onderwerpen aan de orde en worden praktijkvoorbeelden gegeven. De workshops: 1. Het realiseren van een doorgaande schoolcarrière voor " zorgleerlingen". De aansluiting van po en vo. Een voorbeeld uit IJBURG. (Annemieke Mol Lous, HS van Amsterdam); 2. Hoe de visie van handelingsgericht werken met groepplannen en de 1- zorgroute vanuit de pedagogische vakken worden gebruikt binnen de vakdidactiek van Nederlands en Rekenen/wiskunde. (Gerbert Sipman HS Arnhem). 3. Van speciaal en samen naar inclusief en passend. Terminologie en historie van passend en inclusief onderwijs (Erica Verhoog (HS Leiden) en Marieke Tijhaar.) 4. Ouders als partners in de school (Henk Roelfsema, HS Domstad).Programma
| Tijd |
Programma onderdeel |
|||
| 9.00-9.30 | Ontvangst | |||
| 9.30-9.50 | Opening en toelichting door dagvoorzitter | |||
| Ochtendprogramma werkgroepen Onderzoek en Passend Opleiden | ||||
| 9.50-10.30 | Keynote* Kennisbasis van de lerarenopleider door dr. Klaas van Veen | |||
| 10.30-12.00 | 1e workshopronde** | |||
| Ochtendprogramma werkgroepen Opleiden in de School en Belero | ||||
| 9.50-11.20 | 1e workshopronde*** | |||
| 11.20-12.00 | Keynote* Kennisbasis van de lerarenopleider door dr. Klaas van Veen | |||
| Middagprogramma alle werkgroepen | ||||
| 12.00-13.00 | Lunch | |||
| 13.00-14.30 | Workshopronde 2**** | |||
| 14.30-15.00 | Plenaire afsluiting | |||
| 15.00-16.00 | Algemene Ledenvergadering | |||
| Na afloop | Borrel | |||
* Keynote:
De kennisbasis van lerarenopleiders: een verkenning van de aard, dilemma's en uitdagingen
De VELON heeft de ambitie om de kennisbasis voor lerarenopleiders te expliciteren, vanuit de overtuiging dat dit behulpzaam kan zijn bij de professionele ontwikkeling van lerarenopleiders. Een eerste stap om een kennisbasis van lerarenopleiders te construeren, zou kunnen zijn het bijeenbrengen van alle huidige aanpakken en de achterliggende theorieën en onderzoek. Een tweede zou dan zijn het bepalen van de consensus daarin. Een probleem echter hierbij,waar recente rapporten zoals het AERA panel rapport Studying Teacher Education uit 2005 op wijzen, is dat de door lerarenopleiders gehanteerde kennis veelal gebaseerd is op eigen inzichten en niet op onderzoek over de effectiviteit van bepaalde aanpakken op het leren van docenten in opleiding, laat staan op de kwaliteit van hun lesgeven. Een solide kennisbasis zou toch gebaseerd moeten zijn op empirisch gevalideerde inzichten. Met andere woorden, het creeren van een kennisbasis bestaat dan niet alleen uit het bijeenbrengen van bestaande inzichten en aanpakken, maar ook uit het onderzoeken van die kennisbasis door lerarenopleiders zelf. In de lezing zal worden ingegaan op de aard en contouren van de kennisbasis. De toehoorders zullen worden uitgenodigd om mee te denken over de dilemma’s en mogelijke oplossingen.
** Programma workshopronde 1: Onderzoek en Passend Opleiden
Onderzoek
Workshop 1: Onderzoekslijn in de bachelor& masteropleidingen door dr. Jeroen Onstenk, HS in Holland.
Workshop 2: Beoordelen van onderzoek in bachelor & masteropleidingen door dr. Sanneke Bolhuis, Fontys Hogescholen.
Workshop 3: De academische opleidingsschool door drs. Arjan Dieleman, HAN.
Passend Opleiden
Workshop 1: Het realiseren van een doorgaande schoolcarrière voor “zorgleerlingen” door Annemieke Mol Lous HS Amsterdam.
Workshop 2: Visie handelingsgericht werken met groepsplannen binnen vakdidactiek Nederlands en Rekenen/wiskunde door Gerbert Sipman, HS Arnhem.
*** Programma workshopronde 1: werkgroepen Opleiden in de school en Belero
Opleiden in de School (OidS)
De kennisbasis van lerarenopleiders deel 1: Deelnemers aan de workshops van de werkgroep Opleiden in de School gaan vandaag vooral zelf aan de slag. Individueel en in kleine groepen gaan deelnemers op zoek naar de kennisbasis binnen het samen opleiden. Hoe ziet u die kennisbasis? Deel uw ideeën met anderen en doe nieuwe ideeën op.
Belero
De werkgroep gaat, in samenwerking met deskundigen, aan de slag met de vraag: Vindt de leraar in opleiding hetzelfde goed als de lerarenopleider? Leren van elkaar staat in deze workshop centraal.
****Programma workshopronde 2: alle werkgroepen
Oids
Vervolg op ochtendprogramma: aanpassen en uitbreiden van de kennisbasis naar aanleiding van de keynote. Toelichting: Welke vragen roept de keynote bij u op? Kijkt u anders aan tegen uw product uit de ochtendworkshop? Of heeft de keynote u bevestigd in uw ideeën? Ga in discussie met collega’s en probeer voor uzelf helder te krijgen wat u kunt doen om uw eigen kennisbasis aan te vullen.
Belero
Vervolg op ochtendprogramma
Onderzoek
Workshop 1: Onderzoekslijn in de bachelor & masteropleidingen door dr. Jeroen Onstenk, HS in Holland.
Workshop 2: Beoordelen van onderzoek in bachelor & masteropleidingen door dr. Sanneke Bolhuis, Fontys Hogescholen.
Workshop 3:De academische opleidingsschool door drs. Arjan Dieleman, HAN.
Passend Opleiden
Workshop 1:Van speciaal en samen naar inclusief en passend door Erica Verhoog HS Leiden en Marieke Tijhaar.
Workshop 2: Ouders als partners in de school door Henk Roelfsema, HS Domstad.
