Elementariseren als multiperspectivisch model voor de onderwijsvoorbereiding

VELON Tijdschrift Jaargang 2007 | Editie 3 | 15 juli 2007
Gepubliceerd door: Johan Valstar

Download dit artikel (LET OP: U dient ingelogd te zijn om dit bestand te downloaden)

Samenvatting

Wat is goed godsdienstonderwijs? Over die vraag lopen de meningen uiteen. Dat neemt niet weg dat men op deze kwestie een zinnig antwoord mag verwachten van degenen die op de een of andere manier met godsdienstonderwijs bezig zijn, zoals lerarenopleiders, (aankomende) leraren basisonderwijs, en ontwikkelaars van schoolmethoden. Wie de antwoorden analyseert zal ontdekken dat deze veelal liggen op het niveau van persoonlijke intuïties of subjectieve concepten. Verwijzingen naar een onderbouwde praktijktheorie, komen minder vaak voor. Bij de beantwoording van de vraag naar goed godsdienstonderwijs zijn lerarenopleiders levensbeschouwing/godsdienstonderwijs in eerste instantie geneigd om terug te grijpen naar hun eigen concerns en de algemene vormingsvisies van hun opleiding. Voor de vakdidactische beantwoording van de gestelde vraag verwijzen zij naar voorbeelden uit de eigen opleidingspraktijk. Vakspecifieke reflecties op een uitgesproken conceptueel niveau
komen daarbij niet zo snel ter sprake. Dat is niet zo verwonderlijk, omdat conceptontwikkeling van opleidingsdidactische aard niet het sterkste punt is van de Nederlandse odsdienstpedagogiek. Daarvoor kan men bijvoorbeeld wel terecht bij de Duitse godsdienstpedagogen Karl Ernst Nipkow en Friedrich Schweitzer. Zij zijn de ontwikkelaars van het model Elementariseren dat haar oorsprong vindt in de vormingsgedachten van Wolfgang Klafki. Het model Elementariseren fungeert in de Duitstalige godsdienstpedagogiek als een richtinggevend referentiekader. Het is ook terug te vinden in het werk van collega Petra Freudenberger-Lötz, die in haar experimentele onderzoekswerkplaats aankomende leraren op een heel specifieke wijze voorbereidt op de interactie in onderwijsleerprocessen.
Kortom: Nederlandse lerarenopleiders kunnen wellicht enige conceptuele inspiratie ontlenen aan de know how die door Duitse vakgenoten is ontwikkeld. Deze bijdrage is bedoeld als een eerste oriëntatie. Hoewel het gaat om een vakspecifieke benadering is een transfer naar andere domeinen binnen de lerarenopleiding basisonderwijs denkbaar.