Het beroep van lerarenopleider in Europa, een eerste beleidsverkenning

04 oktober 2010 - Landelijk nieuws

In juni 2010 bogen beleidsmakers en lerarenopleiders uit 7 Europese lidstaten zich in Reykjavik over de vraag op welke wijze overheidsbeleid kan bijdragen aan de professionele kwaliteit van lerarenopleiders. Nederland werd vertegenwoordigd door Nathan Soomer en Marco Snoek.

Tijdens een peer learning conferentie van de thematische EU werkgroep rond professionalisering van leraren werd op basis van beleidservaringen in verschillende lidstaten en input van experts (Anja Swennen, Marco Snoek en Jón Torfu Jónasson) gezocht naar mogelijke beleidsinstrumenten die zouden kunnen bijdragen aan versterking van de kwaliteit van lerarenopleiders.

Onderliggende aanleiding voor de peer learning conferentie was het besef dat waar leraren de meest invloedrijke factor zijn in het leren van leerlingen, het voor de hand ligt om te veronderstellen dat lerarenopleiders een cruciale rol spelen in het leren van (aanstaande) leraren. Vanuit dit besef ligt het voor de hand dat nationale en Europese beleidsprogramma’s die tot doel hebben om de kwaliteit van leraren en lerarenopleidingen te versterken, ook expliciet aandacht moeten besteden aan de professionele kwaliteit van lerarenopleiders.
Hoewel het beroep van lerarenopleider de laatste tijd regelmatig aandacht krijgt in internationale wetenschappelijke studies en literatuur (zie bijvoorbeeld het ATEE boek ‘Becoming a Teacher Educator’ onder redactie van Anja Swennen en Marcel van der Klink), is dit nog nauwelijks vertaald in concreet beleid rond de kwaliteit van lerarenopleiders.
Uit een studie naar bestaand beleid rond de kwaliteit van lerarenopleiders in Europese documenten en in 16 lidstaten (Snoek, Swennen, van der Klink, 2009), blijkt er nauwelijks specifiek beleid te bestaan. In de meeste landen worden lerarenopleiders beschouwd als gewone docenten in het hoger onderwijs en is er geen apart beleid voor lerarenopleiders. Alleen Nederland is een bijzondere uitzondering door de expliciete rol die de beroepsgroep speelt in het vaststellen van een beroepsstandaard, het in stand houden van een professioneel register, initiatieven voor het beschrijven van de kennisbasis voor lerarenopleiders en specifieke professionaliseringsactiviteiten. Een rol die ook erkend wordt door de overheid.

Het ontbreken van beleid rond lerarenopleiders was voor de Europese thematische werkgroep rond professionele ontwikkeling van leraren aanleiding voor het organiseren van een peer learning conferentie als een eerste verkenning van het thema, op zoek naar mogelijkheden en dilemma’s voor beleid rond lerarenopleiders. Dit leidde tot twee typen opbrengsten: concrete ideeën per lidstaat over beleidslijnen die passen binnen de eigen nationale beleidscontext en gedeelde conclusies ten aanzien van essentiële elementen die een rol kunnen spelen in beleid.

Meer informatie is te vinden in het formele verslag van de peer learning activiteit vastgesteld door de thematische werkgroep van de Europese Commissie.