Niveauverhoging door samenwerkend leren

14 november 2007 - Boekenplank

Samenwerkend leren staat al enige tijd in de belangstelling. Vooronderstelling binnen het sociaal constructivisme is dat leren en kennisontwikkeling vooral tot stand komt door interactie met de omgeving, met anderen. Leraren kunnen hier op inspelen door interactie te stimuleren door vormen van samenwerkend leren toe te passen in hun lessen. Dit verhoogt de actieve betrokkenheid en leerlingen kunnen dan leren van elkaar.

Rijkje Dekker en Marianne Elshout-Mohr gaan in deze publicatie in op samenwerkend leren bij wiskunde en dan met name op de vraag hoe samenwerkend leren kan bijdragen aan verhoging van het niveau van inzicht van leerlingen. Zij hanteren daarbij een eenvoudig procesmodel waarin bepaalde kernactiviteiten mentale activiteiten van leerlingen stimuleren. Kern van het model is dat leerlingen hun aanpak bij het oplossen van wiskundige problemen aan elkaar uitleggen, bekritiseren en verantwoorden. Dit leidt tot reconstructie en verbetering van de aanpak en tot verhoging van inzicht.

Uit onderzoek naar de effecten van het procesmodel op het niveau van leerlingen blijkt dat de leraar een cruciale rol speelt. Bij samenwerkend leren gericht op de verhoging van het inzicht van leerlingen is het van belang dat de leraar een stap terug doet en voorkomt dat hij de denkprocessen van leerlingen verstoort door interventies op de inhoud. Leerlingen lopen dan het risico af te haken. Tegelijk is de rol van de leraar cruciaal in het bewaken van de voortgang van het proces van samenwerkend leren.

De publicatie bevat praktische handreikingen die direct te gebruiken zijn in de praktijk van het onderwijs. De context van de publicatie is het reken- en wiskundeonderwijs, maar de notities zijn ook goed te passen op andere vakinhoudelijke domeinen.