Presentatie 103 - Eigen thema als lerarenopleider: sterker in begeleiden van onderzoek

Hoe maken we kennis?

VELON-congres 2008: Kennis-maken

Presentator

dr. A.M. Blonk

Presentatie 103 - Eigen thema als lerarenopleider: sterker in begeleiden van onderzoek

Dr. Anita Blonk. Lector Fontys Opleidingscentrum Speciale Onderwijszorg Tilburg

Parallelsessie 1 Maandag 31 maart van 11.30 uur tot 12.30 uur, zaal 64.

In de lerarenopleiding, zowel op bachelor als op masterniveau, wordt algemeen erkend dat leren onderzoeken belangrijk is voor de (toekomstige) professionals in het onderwijsveld. Studenten leren vooral het belang van onderzoek in te zien door de eigen praktijk te onderzoeken en veranderingen te leren waarnemen.
Bij het Fontys Opleidingscentrum Speciale Onderwijszorg worden masterstudenten (part-time, men is al werkzaam in het onderwijs) geacht zich verder te bekwamen in hun beroep door gedurende twee jaar een inhoudelijke (Expert) lijn te vervlechten met een zogenaamde Leer- en Onderzoekslijn (LOL).

Bij het begeleiden van de LOL groepen, pleit ik voor de keuze van een eigen thema voor een aantal jaren van de lerarenopleider waarbij studenten zich aansluiten, vanuit de eigen betrokkenheid. Lerarenopleider en de groep studenten hebben hetzelfde thema waaraan ze willen leren en onderzoeken. Ik verwacht dat er de komende jaren onderzoekslijnen ontstaan in de opleidingen die een hoge praktische relevantie hebben (zgn. kernthema’s in het onderwijs). Hiervoor maken we gebruik van een inhoudsanalyse van de onderzoeksvraagstellingen van studenten. Bij Fontys OSO studeren de komende jaren zo’n 1500 studenten per jaar af als Master. In deze thematische onderzoekslijnen kunnen jaarlijks nieuwe onderzoeken worden gestart die kunnen voortbouwen op de inzichten die door eerdere studenten in samenwerking met hun LOL-groep en lerarenopleider reeds zijn ontwikkeld. Groepen van lerarenopleiders en
hun studenten kunnen tot uitwisseling komen rondom deze thema’s.

Het biedt allerlei voordelen voor lerarenopleiders: de motivatie om onderzoekend bezig te zijn rondom een eigen thema is cruciaal, de inhoudelijke expertise rondom het thema is groot en wordt continu nog meer vergroot. Lerarenopleiders kunnen aan de hand van de onderzoeken van hun studenten eigen resultaten verwerven door metaanalyses uit te voeren en vervolgonderzoek te beschrijven en kunnen op deze manier hun onderzoekscompetenties ook vergroten. Hun ervaringen met onderzoeksactiviteiten kunnen ook weer ten dienste komen van de begeleiding; men wordt sterker in het begeleiden van onderzoek! Ook voor studenten biedt het allerlei voordelen: ze hebben een inhoudelijk goed gekwalificeerde en gemotiveerde opleider die veel weet over het thema; de mede-studenten in de LOL-groep zijn minstens ook betrokken bij hun onderzoek; het kan allerlei samenwerkingen opleveren bij het reviewen
van de literatuur, het verzamelen van data; het analyseren van verschillende databronnen
en het publiceren van resultaten.

In mijn presentatie wil ik een voorbeeld geven van een begeleiding van onderzoeksactiviteiten
in een werkgroep van 15 studenten waarbij mijn interesse en de interesses van studenten elkaar vonden in een thema en waarbij we in gezamenlijkheid in 16 sessies hebben gewerkt aan de vraagstellingen binnen dat thema. In de discussie wil ik graag ingaan op de keuze van het werken in thema’s in het kader van mogelijkheden voor kennisontwikkeling en het sterker worden als begeleider van onderzoeksactiviteiten.

Ik wil het onderzoeken van lerarenopleiders samen met hun studenten in de eigen praktijk vooral zien als een rijke bron voor kennisontwikkeling en de versterking van onderzoeks(begeleidings)kwaliteiten!Ik zal een drietal stellingen poneren; ik wil graag weten of de zaal hierin verdeeld is of dat er juist consensus is over een aantal zaken die ik in mijn eigen onderzoeksbegeleidingspraktijk heb ervaren.