Presentatie 5 - Maak je kennis met elkaar: Samenwerkend leren in de lerarenopleiding
Hoe maken we kennis?
VELON-congres 2008: Kennis-maken
- Presentator
- I. Ruijs
Presentatie 5 - Maak je kennis met elkaar: Samenwerkend leren in de lerarenopleiding
I. Ruijs
Parallelsessie 1 Maandag 31 maart van 11.30 uur tot 12.30 uur, zaal 58.
De maatschappij is de laatste decennia zodanig veranderd dat ook het onderwijs aandacht
moet schenken aan deze transformatie (de Kock et al., 2005). Vanuit sociaalconstructivistisch
oogpunt is er veel aandacht voor kennisverwerving en -verwerking in een sociale context. In eerdere onderzoeken is onder meer de effectiviteit van samenwerkend leren in het lager onderwijs aangetoond (Shachar & Shmuelevitz, 1997).
Daarnaast wordt er vanuit de basiscompetenties (Departement Onderwijs, 1999) ook verwacht dat leraren in staat zijn te functioneren als lid van een team. Door de eigen samenwerking onder collega’s, staan leerkrachten model voor hun leerlingen. Vanuit de principes van congruent opleiden (Swennen, Lunenberg & Korthagen, 2004) is eenzelfde voorbeeldfunctie is ook gegeven aan lerarenopleiders.
In deze presentatie wordt een onderzoeksopzet en de eerste resultaten gepresenteerd over de acceptatie en integratie van samenwerkend leren in de lerarenopleiding tot leerkracht lager onderwijs. De focus ligt op variabelen zoals cognities, competenties en emoties.
Het onderzoek valt uiteen in drie deelstudies, waarbij de eerste studie exploratief is van aard en peilt naar de aanwezigheid van samenwerkend leren in de Vlaamse lerarenopleidingen.
Er wordt geopteerd voor een survey bij zowel lerarenopleiders als studentleraren, met observaties en interviews ter verdieping. De resultaten van dit eerste luik worden gepresenteerd tijdens het VELON-congres 2008.
De tweede deelstudie omvat een design-based onderzoek naar impact van een combinatie
van training en peer-coaching m.b.t. samenwerkend leren. Volgende onderzoeksvragen
zijn daarbij richtinggevend: (a) Welke effecten hebben training en coaching in samenwerkend leren op de competentieontwikkeling van studentleraren?; (b) In welke mate is er sprake van congruent opleiden bij lerarenopleiders tijdens de training?; en (c) Welke impact heeft de mate van congruent opleiden op het leerproces van studentleraren?
Binnen het experimentele design van dit opzet wordt een mixed method benadering (survey, stimulated recall interview, observaties met kwantitatieve codering,…) gehanteerd. Deze tweede deelstudie is ook longitudinaal van opzet, waarbij cohorten van studentleraren en hun opleiders worden opgevolgd.
In de derde deelstudie wordt nagegaan hoe studentleraren de verworven competenties transfereren naar het eerste jaar van de beroepspraktijk. Data worden verzameld via een survey. Gestructureerde interviews zorgen voor verdieping. Bedoeling van dit onderzoek is te komen tot inzichten in het leerproces van studentleraren en lerarenopleiders met betrekking tot samenwerkend leren. Gezien het longitudinale karakter van de tweede deelstudie, kunnen veranderingen in gedrag worden opgevolgd. Dit kan een belangrijke input vormen voor het bevorderen van blijvende vernieuwingen in de klaspraktijk. Door het design-based opzet van het onderzoek, waarbij intensief wordt samengewerkt tussen opleiders en onderzoekers, wordt bovendien een verkleinde afstand tussen onderzoek en praktijk beoogd.
Bij de presentatie zal met het publiek worden gediscussieerd over relevante variabelen voor de tweede deelstudie ter verklaring van de impact van training en coaching. Hierbij zal worden gefocust op enerzijds kenmerken van opleiders/studentleraren, kenmerken van de training/coaching en kenmerken van de setting. Ook over de invulling van de training zal in interactie worden gegaan.