Presentatie 51 - De ontmoeting in de beoordeling

Hoe maken we kennis?

VELON-congres 2008: Kennis-maken

Presentator

N.J.M. Imandt

Presentatie 51 - De ontmoeting in de beoordeling

N.J.M. Imandt, Pabo HSZuid, HEERLEN, Nederland

Parallelsessie 2 Maandag 31 maart van 14.45 uur tot 16.00 uur, zaal 80. 

Het Mechelencurriculum van de pabo van HS Zuyd heeft onder andere als uitgangspunten
ontwikkelingsgericht opleiden en werkplekgebaseerd opleiden. In mijn onderzoek voor het lectoraat Geïnspireerd Leren richt ik me op de beoordeling van het werkplekleren. De voorlopige onderzoeksvraag is: wat zijn volgens de beoordelende leerkrachten de kenmerkende leerkrachtvaardigheden waaraan een leraar in opleiding (student), moet voldoen en in welke volgorde verwerft een student deze vaardigheden? Het antwoord op deze vraag is belangrijk omdat dit bij kan dragen aan de afstemming tussen het leren op het instituut en het leren op de werkplek.

Ik onderzoek het beoordelingsgesprek. Dit gesprek wordt gevoerd door de student, de schoolopleider, de mentor en de studieloopbaanbegeleider. Ik verwacht dat in dit gesprek de eigen opvattingen van de betrokkenen over kenmerkende leerkrachtvaardigheden (product van het leerproces) en over de beste manier waarop die verworven kunnen worden (procesbeschrijving van het leren) sturend zijn voor de inbreng van deze betrokkenen. In de discussie ontstaat een gemeenschappelijk beeld over product en proces, dat uiteindelijk een uitspraak over het niveau van de student oplevert.

Ik heb zeven perspectieven op het beoordelingsgesprek geformuleerd. Eén van de perspectieven is ‘de ontmoeting’. In de ontmoeting is er sprake van interesse, wederzijdse
betrokkenheid, gemeenschappelijkheid, inspiratie. In de workshop wil ik met de aanwezigen dit perspectief op een beoordelinggesprek verkennen met als doelen:
• ik wil mijn onderzoeksthema voorleggen aan collega’s;
• ik wil een methode van onderzoek uitproberen en ter discussie stellen;
• ik wil de inhoudelijke feedback op het perspectief gebruiken voor theorievorming.

Werkvorm
Ik baseer de gekozen werkvorm op filosofie van Emmanuel Levinas en op de codificatiemethode van Paulo Freire. In het begin vraag ik de aanwezigen twee beoordelinggesprekken terug te halen en kenmerken van het persoonlijke contact met de
student op te schrijven. Hierna gaan deelnemers in duo’s in gesprek. Doel is om ‘de ervaring achter de ervaringen’ duidelijk te krijgen: is er een rode lijn in het karakter van die persoonlijke contacten te ontdekken? Opbrengsten zijn de beschrijving van de situatie (context) en woorden voor de beschrijving (sleutelwoorden). De duo’s rapporteren op een flip-over. In het groepsgesprek vraag ik toelichting op de verhalen.

Ik geef input vanuit de filosofie van Levinas om de ervaringen theoretisch te duiden, waarbij het karakter van het wederzijds appèl centraal staat. Ik probeer vanuit Levinas tot een codificatie te komen: het presenteren van een existentiële situatie (kern uit de gepresenteerde ervaringen), die de deelnemers uitdaagt tot dialoog over de eigen situatie in de eigen context. De dialoog leidt tot de-codificatie: objectivering van de existentiële situatie, waardoor er tot een beter begrip over de eigen situatie in de eigen context gekomen kan worden. Dat is voor mij een aanvulling op de theoretische onderbouwing. In de afronding bediscussiëren we deze onderzoeksmethode. Kunnen we op deze manier ervaringen van beoordelaars systematisch analyseren en heeft deze analyse zin?

Literatuur:
R. Hammen – Poldermans De methode Paulo Freire. Een strategie voor bewustwording.
(1975) PM-reeks, Uitgeverij H. Nelissen BV Bloemendaal
J. Keij De filosofie van Emmanuel Levinas (2006, 2de dr.), Uitgeverij Klement, Kampen