Symposium 80 - De kwaliteit van de opleidingsschool leren kennen middels onderzoek’

Hoe maken we kennis?

VELON-congres 2008: Kennis-maken

Presentator

G.G. Geerdink

Symposium 80 - De kwaliteit van de opleidingsschool leren
kennen middels onderzoek’

Parallelsessie 1 Maandag 31 maart van 11.30 uur tot 12.30 uur, Boszaal.
Parallelsessie 2 Maandag 31 maart van 14.45 uur tot 16.00 uur, Boszaal.

1. Presentatie onderzoek naar: Kwaliteitskenmerken van de ideale opleidingsschool
Drs. Miranda Timmermans, (miranda.timmermans@han.nl)
Drs. Bas van Lanen, (bas.vanlanen@han.nl)
Hogeschool Arnhem en Nijmegen, Faculteit Educatie
Heyendaalseweg 141, 6525 AJ Nijmegen

2. Presentatie onderzoek naar: (W)Elke pabostudent naar een opleidingsschool?!
Dr. Gerda Geerdink, (gerda.geerdink@han.nl)
Drs. Martina van Uum, (martina.vanuum@han.nl)
Hogeschool Arnhem en Nijmegen, Pabo Arnhem
Ruitenberglaan 27, 6826 CC Arnhem

3. Discussie over: de rol van de lerarenopleiding als er goede opleidingsscholen
zijn.
Discussie ingeleid door dr. Ruud Klarus
Referent: Dr. Jan Folkert Deinum
Voorzitter: Dr. Ruud Klarus, (ruud.klarus@han.nl)
Hogeschool Arnhem en Nijmegen, Faculteit Educatie
Heyendaalseweg 141, 6525 AJ Nijmegen

De aanleiding
Het enthousiasme voor het opleiden van leraren in het werkveld is de laatste jaren toegenomen en er zijn voldoende redenen te bedenken om voor deze vorm van opleiden in de praktijk te kiezen. Of opleiden in de school ook altijd voor iedereen en onder alle omstandigheden succesvol is en de reguliere lerarenopleiding kan vervangen, blijft nog de vraag. Dat is ook een vraag van de Nederlandse overheid en aanleiding tot het subsidiëren van een aantal dieptepilots waarbinnen opleidingsinstituten en scholen samenwerken aan de ontwikkeling van een duaal opleidingstraject.
Voorwaarde voor subsidietoekenning is flankerend onderzoek naar de mate waarin, en condities waaronder opleiden in de school succesvol is. Het onderzoek waarover in dit symposium wordt gepresenteerd is onderdeel van de ‘dieptepilot Opleiden in de school van De Basis’: een samenwerkingsverband van De Basis, organisatie voor openbaar primair onderwijs Arnhem, Pabo Arnhem en Faculteit Educatie (beide van de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen).

Thema van het symposium
Het symposium gaat over opleiden en opleidingsscholen. We presenteren onderzoek dat verricht wordt om de kwaliteit van opleidingsscholen te leren kennen en verder te ontwikkelen. De genoemde dieptepilot beoogt de ontwikkeling van een concept opleidingsschool waar ‘diverse’ toekomstige leraren ‘goed’ worden opgeleid.
Bij ‘diverse’ gaat het hier uitdrukkelijk ook om mannelijke studenten, en studenten die vwo als vooropleiding hebben. Parallel aan de ontwikkeling van de opleidingsschool wordt onderzoek gedaan naar kwaliteitsaspecten van een opleidingstraject binnen de opleidingsschool en naar studieresultaten binnen de opleidingsschool bij verschillende studenten. Daarnaast willen we tijdens het symposium en vooral in de discussie aandacht besteden aan de rol van de lerarenopleiding: ‘Doet de lerarenopleiding er nog toe als we ideale opleidingsscholen hebben?’ (zie ook Klarus, R. (2004). Omdat het nog beter kan. Competentiegericht opleiden van leraren. VELON. Tijdschrift voor lerarenopleiders 25 (4). 18-29.).

Gepresenteerde inzichten
Er worden twee onderzoeken gepresenteerd. Het eerste onderzoek naar de kwaliteit van de opleidingsschool (Timmermans & Van Lanen) gaat over de kenmerken waaraan een school moet voldoen om kwaliteitsopleidingsschool te zijn of te worden. De kenmerken krijgen invulling vanuit de schoolpraktijk, vanuit de lerarenopleiding en vanuit de theorie. Middels groepsinterviews met verschillende betrokkenen zijn kenmerken van de ideale opleidingsschool geïnventariseerd. Deze kenmerken worden gebruikt in een instrument dat de kwaliteit van de school meet en handreikingen biedt tot borging dan wel verbetering. Doel van het instrument is scholen de eigen kwaliteit te laten beschrijven.
In het tweede onderzoek staan de studenten centraal met als vraag: ‘Is de opleidingsschool
een geschikt traject voor mannelijke pabostudenten en voor pabostudenten die vwo als vooropleiding hebben?’ Om dat vast te kunnen stellen worden de studenten die participeren in de pilot ‘Opleiding in de school van De Basis’ gevolgd. Van hen worden studentfactoren, hun perceptie van de opleiding en de studieresultaten eerst afzonderlijk en vervolgens in samenhang onderzocht. Op basis daarvan wordt vastgesteld voor welke studenten de opleidingsschool geschikt is en kunnen we uitspraken doen over eisen aan de opleidingsschool opdat diverse studenten ‘goed’ worden opgeleid.
In de discussie met de zaal wordt ingegaan op de rol van de lerarenopleidingen. Resultaten van genoemde onderzoeken leiden vooralsnog tot de conclusie dat een ideale opleidingsschool elke student goed kan opleiden. Rest de vraag waarvoor we de lerarenopleiding dan nog nodig hebben.

Implicaties voor de praktijk
Op basis van de resultaten van de onderzoeken stellen we vast dat er eisen gesteld moeten worden aan opleidingsscholen opdat er goed opgeleid wordt. Daarnaast wordt vastgesteld dat diversiteit bij studenten ook in een opleidingsschool vraagt om onderwijs op maat. En als we in staat zijn goede opleidingsscholen te ontwikkelen heeft dat gevolgen voor de reguliere opleidingen.

Programma
Beide onderzoeken worden kort gepresenteerd waarna Jan Folkert Deinum zal reageren op het onderzoek. Hij zal ook ingaan op de betekenis daarvan voor de verdere ontwikkeling van de ‘opleidingsscholen’. Vervolgens zal Ruud Klarus de discussie met de zaal inleiden. Daar zal ingegaan worden op de rol die de lerarenopleiding heeft naast, of in plaats van opleidingsscholen.