Presentatie 78 - Lullen en poetsen: hoe een leergeschiedenis helpt bij het zetten van de volgende stap.
Hoe maken we kennis?
VELON-congres 2008: Kennis-maken
- Presentator
- Heleen Fluitman
Presentatie 78 - Lullen én poetsen: hoe een leergeschiedenis helpt bij het zetten
van de volgende stap.
Datema, Hergen, Artefaction, Groningen, Nederland
Fluitman, Heleen, Friesland College, Leeuwarden, Nederland
Oosterhof, Aad , Artefaction, Leeuwarden, Nederland
Parallelsessie 3 Maandag 31 maart van 16.30 uur tot 17.30 uur, zaal 81.
De laatste jaren is onderwijsinnovatie in een sterke belangstelling komen te staan. Dit blijkt: op bijna alle scholen zijn docenten en schoolleiders bezig met het ontwikkelen van innovaties die de kwaliteit van het onderwijs moeten verbeteren. Tevens is er binnen veel scholen de laatste jaren aandacht voor het vormgeven van professionaliseringstrajecten van personeel. Grote vraag bij deze ontwikkelingen is: in hoeverre hebben deze innovatie- en professionaliseringstrajecten effect?
In het kader van de dieptepilot ‘Academische School’ van het ROC Friesland College wordt op dit moment onderzoek gedaan naar zowel de impact van de onderwijsinnovatie op de organisatie als de effecten van 14 jaar professionalisering op de ontwikkeling van de professionele cultuur en de medewerkers. Vragen die hierbij centraal staan zijn:
• Hoe kan de effectiviteit en kwaliteit van innovatie- en professionaliseringstrajecten zichtbaar worden gemaakt?
• Wat werkt, wat niet, en waarom is dat zo?
• Hoe kan de volgende slag in innovatie en professionalisering worden gemaakt?
Adviesbureau Artefaction laat in deze presentatie zien hoe stilstaan bij en reflecteren
over het proces van onderwijsinnovaties en professionalisering van personeel ertoe
kan bijdragen dat impliciete kennis expliciet wordt en behulpzaam kan zijn voor vervolgstappen.
Systematiek
De inzichten zijn verkregen door middel van het opstellen van een leergeschiedenis (Roth & Kleiner, 1997). Een leergeschiedenis is een gezamenlijk verteld verhaal over opvallende ontwikkelingen binnen een organisatie. Deze methode is uitermate geschikt om impliciete kennis en ervaringen expliciet te maken. Om het gezamenlijke verhaal in kaart te brengen, worden gesprekken gevoerd met personen die betrokken zijn (geweest) bij de ontwikkelingen binnen een organisatie. Op basis van deze gesprekken wordt een document met feiten, citaten en achtergrondinformatie opgesteld. De onderzoeken worden uitgevoerd door Hergen Datema en Aad Oosterhof van organisatieadviesbureau Artefaction in samenwerking met Léon de Caluwé, hoogleraar advieskunde aan de Vrije Universiteit van Amsterdam.
Inzichten
• Het opstellen van een document in de taal van de betrokkenen is leerzaam voor mensen in én buiten de organisatie.
• De innovaties hopen zich op binnen het onderwijs, zelden wordt er stilgestaan bij wat werkt. en waarom. Het proces op zichzelf (het voeren van de gesprekken met de betrokkenen) is leerzaam, omdat het reflectie over de eigen leer- en ontwikkelingstrajecten stimuleert.
• Een leergeschiedenis is een lezenswaardige en interessant introductie voor nieuwkomers
in de organisatie.
• In organisaties is veel meer kennis en ervaring aanwezig dan schoolbestuurders zich realiseren
Implicaties voor de praktijk
• Reflecteren het effect van innovaties en professionalisering loont en bevordert organisatieleren.
• Het delen van ervaringen is leerzaam voor andere scholen.
Discussiepunten
Er zullen vragen beantwoord worden, waarna we van plan zijn een aantal prikkelende stellingen de zaal voor te leggen (3-5 minuten per stelling):
• Voor veel onderwijsinnovaties geldt: “Je gaat het pas zien als je het door hebt”.
• Niet lullen, maar poetsen? Reflecteren over processen is gelul, het gaat om het doen.
• De vuile was én de schone was hang je niet buiten, want scholen tegenwoordig zijn elkaars concurrenten.