Workshop 57 - Kennis-maken door self-study onderzoek

Hoe maken we kennis?

VELON-congres 2008: Kennis-maken

Presentator

Janneke Geursen

Workshop 57 - Kennis-maken door self-study onderzoek

Janneke Geursen, Onderwijscentrum VU, Amsterdam, Nederland (P)
Co-auteur(s) P. van den Bos, Onderwijscentrum VU, Amsterdam, Nederland,
A. de Heer, IVLOS, Utrecht, Nederland, W. Hoekstra, Onderwijscentrum VU,
Amsterdam, Nederland, J. Morshuis, EHVA, Amsterdam, Nederland

Parallelsessie 4 Dinsdag 1 april van 11.00 uur tot 12.00 uur, zaal 57.

Wat draag ik bij aan de visieontwikkeling van mijn studenten? Hoe kan ik studenten aanspreken op hun diepste motivatie voor het beroep van leraar? Wat bevordert dat bij mijn studenten ‘het kwartje valt?’ Hoe ga ik om met opvattingen van studenten over vak en beroep die de mijne niet zijn? Welke focus helpt mijn studenten hun reflectie op stage-ervaringen te verdiepen?
Met deze vragen zijn wij wij, vijf lerarenopleiders, het afgelopen jaar aan de slag gegaan door deel te nemen deel aan een self-study traject. Het doel van het traject was tweeledig. In de eerste plaats zou het doen van onderzoek naar de eigen praktijk moeten bijdragen aan het professionaliseren van die praktijk, In de tweede plaats zouden de deelnemers ervaring krijgen in het doen van onderzoek. Het traject werd begeleid door Rosanne Zwart, Mieke Lunenberg en Fred Korthagen (Onderwijscentrum VU), die op hun beurt onderzochten aan welke voorwaarden een dergelijk traject moet voldoen om tot succes te leiden.

Tijdens deze workshop lichten we het traject eerst plenair toe. Informatie verwerven en verwerken, systematisch informatie verzamelen bij collega’s en studenten, met elkaar samenwerken en samen reflecteren en begeleiding ‘just enough, just in time’ bleken cruciale elementen in het traject te zijn. We bespreken wat de maandelijkse bijeenkomsten, de onderlinge samenwerking en de begeleiding hebben bijgedragen aan het verwerven van nieuwe inzichten in onze eigen praktijken en aan het ontwikkelen van – ook voor anderen toegankelijke – kennis: er liggen vijf concept-artikelen! We gaan ook in op de problemen en valkuilen die we zijn tegengekomen.

Vervolgens geven we een kort overzicht van de vijf self-studies die we hebben uitgevoerd.
Ari de Heer (IVLOS) onderzocht of hij er in zijn opleidingspraktijk in slaagt diepere lagen van de persoonlijkheid aan te boren en bespreekbaar te maken. Hij verkende daarbij o.a. het effect van het werken met het ui-model en de kernkwaliteiten van Ofman.
Willem Hoekstra (Onderwijscentrum VU) onderzocht hoe collega vakdidactici wiskunde
zich verhouden tot de opvattingen van hun studenten over het vak dat ze geven:
bestaat er consensus over ‘wenselijke’ opvattingen en hoe gaan ze om met verschillen?
Joke Morshuis (EHVA) onderzocht waarom studenten verschillen in het niveau waarop
zij hun stage-ervaringen verwoorden.
Paul van den Bos (Onderwijscentrum VU) beschreef in zijn selfstudy onderzoek de verandering van opvatting (van ‘knowledge transmission’ naar ‘facilitating learning’) die zich gaandeweg voltrekt bij docenten Hoger Onderwijs in een cursus didactiek Janneke Geursen (Onderwijscentrum VU) zocht uit welke activiteiten studenten helpen een visie op vreemdetalenonderwijs te ontwikkelen en welke rol zij daar als persoon bij speelde.
Op basis van dit overzicht bieden we de deelnemers aan de workshop de mogelijkheid om in subgroepjes nader in te gaan op een of enkele van de vijf onderzoeken. In de groepjes vertellen wij uitgebreider wat we onderzocht hebben en wat ons dit heeft opgeleverd, voor onszelf en voor onze opleidingspraktijk. Zowel het proces als de opbrengst van het onderzoek zullen onderwerp van gesprek zijn.