Presentatie 61 - Taal- en rekenvaardigheden in de opleidingen: een actueel kennisdebat[HRt]

Hoe maken we kennis?

VELON-congres 2008: Kennis-maken

Presentator

M. Hajer

Presentatie 61 - Taal- en rekenvaardigheden in de opleidingen: een actueel kennisdebat[HRt]

M Hajer, B.T. van der Leeuw, Hogeschool Utrecht, UTRECHT, Nederland
R. Keijzer, Freudenthalinstituut, UTRECHT, Nederland
R. de Kievit, Stichting Leerplanontwikkeling, ENSCHEDE, Nederland

Parallelsessie 4 Dinsdag 1 april van 11.00 uur tot 12.00 uur, zaal 42.

De maatschappelijke zorg omtrent de kwaliteit van het onderwijs in Nederland heeft
zich het afgelopen jaar toegespitst op de vraag hoe het staat met het taal- en rekenonderwijs
in verschillende sectoren. Komen studenten met onvoldoende kennis
op deze terreinen binnen in de opleidingen, waar zijn die tekorten dan ontstaan en
hoe zouden ze op termijn vermeden kunnen worden? Op basis van het werk van drie
breed samengestelde werkgroepen schreef de Expertgroep Doorgaande Leerlijnen
een adviesrapport over deze materie dat in januari 2008 aan de staatssecretaris is
aangeboden. Dit rapport behelst referentieniveaus voor taal en rekenvaardigheden
en ook een serie aanbevelingen hoe deze kennis o.a. in de opleidingen geïmplementeerd
zou moeten worden.

Voor alle lerarenopleidingen (pabo’s, eerste- en tweedegraadsopleidingen van alle
vakken) is dit een zeer relevante en actuele ontwikkeling: niet alleen wordt duidelijk
waar onze leraren (in opleiding) straks naar toe werken met hun leerlingen, maar ook
geeft het rapport aan welke taal- en rekenvaardigheden in de opleidingen zelf van
studenten verwacht mogen worden. Ook is de vraag hoe bij instroom en uitstroom
de aanwezige taal- en rekenvaardigheden getoetst moeten worden, via lokale of landelijke
toetsen. Daarbij wordt aanbevolen de docentbekwaamheden van leraren voor
alle vakken te specifi ceren wat betreft de talige aspecten (‘talige beroepscompetenties’),
waarbij in feite de bouwstenen voor een expliciet taalbeleid van lerarenopleidingen
worden gelegd.

Kortom, voer voor discussie. Nadat eerder in een plenaire lezing de context en
hoofdslijnen van het adviesrapport al zijn toegelicht en van kritische noten voorzien,
geven in dit symposium twee landelijke expertisecentra voor de lerarenopleidingen
(ELWIeR voor reken-wiskundeonderwijs en LEONED voor Nederlands) hun reactie op
dit rapport. Vervolgens brengen we hun inbreng en de aanbevelingen uit het rapport
in discussie. Centrale vraagstelling is Welke taal- en rekenvaardigheden dienen in opleidingscurricula aan bod te komen, aansluitend bij de nieuw geschetste referentieniveaus voor instroom van studenten?
Hoe kunnen lerarenopleidingen op een gepaste manier omgaan met ontwikkelen van
taal- en rekenvaardigheden van hun studenten?

Vorm: een rondetafelgesprek onder leiding van Rob de Kievit, secretaris van de werkgroep
lerarenopleidingen en DLL Het gesprek wordt geopend met een korte inleiding
door Maaike Hajer, waarna reacties op het rapport worden gegeven door Ronald
Keijzer of Jan van Manen, Freudenthal Instituut, projectleiding ELWIeR (Expertisecentrum
Lerarenopleidingen WIskunde en Rekenen) en Bart van der Leeuw, Fontys Hogeschool
en Hogeschool Utrecht, coördinator LEONED (Landelijke Expertisecentrum
Lerarenopleidingen Nederlands en Diversiteit). Als discussianten zijn verder uitgenodigd
diverse leden van de werkgroep Lerarenopleidingen (o.a. Theo Pullens en Marc
van Zanten) die bijdroegen aan het rapport van de Expertgroep Doorgaande Leerlijnen,
experts m.b.t. taalbeleid in het HBO, studenten, opleiders van diverse instellingen
die (o.a. binnen LEONED-activiteiten) aan taalbeleid werken.